Το άρθρο έγραψε η Χριστίνα Ταβουλαρέα, Αρχιτέκτων Μηχανικός ΕΜΠ.
Η πόλη της Αθήνας είναι η πόλη στην οποία μεγάλωσα, γεμάτη ιστορία και ζωντάνια. Η γειτονιά μου, το Παγκράτι, το κέντρο της πόλης και η συνοικία της Πλάκας, ήταν και είναι συνδεδεμένα με συναισθήματα και αναμνήσεις των παιδικών μου, και αργότερα, των σπουδαστικών μου χρόνων. Την πόλη την γνωρίζω πολύ καλά και αν και έχουν περάσει αρκετά χρόνια, παραμένει σχεδόν αναλλοίωτη, τουλάχιστον όσον αφορά το δομημένο περιβάλλον της, το οποίο κρατά σταθερή την ταυτότητά του. Ειδικότερα η συνοικία του Παγκρατίου, την οποία γνωρίζω πολύ καλά, έχει αποκτήσει πλέον έναν διαφορετικό χαρακτήρα, πιο εξωστρεφή. Αποτελεί το σημείο συνάντησης, διασκέδασης, και κοινωνικοποίησης, αλλά και, καθώς βρίσκεται πολύ κοντά στο κέντρο, μία αρκετά δελεαστική επιλογή για κατοίκηση, προσφέροντας εύκολη πρόσβαση σε όλα τα σημεία της πόλης.
Η κατοικία στην αθηναϊκή πραγματικότητα
Η κατοίκηση στην πόλη της Αθήνας διαφέρει σημαντικά από τις υπόλοιπες συνοικίες των προαστίων, ακόμα και αν πρόκειται για κτίρια πολυκατοικιών και διαμερισμάτων.
Αυτό που χαρακτηρίζει την Αθήνα είναι ο πυκνός ιστός της, το συνεχές σύστημα δόμησης, τα ψηλά κτίρια. Όλα επηρρεάζουν τον τρόπο με τον οποίο βιώνεται η καθημερινότητα στην αθηναϊκή πραγματικότητα. Ακόμα και αν υπάρχουν άλση και πλατείες, η παρουσία πρασίνου είναι σχεδόν σημειακή και η αίσθηση που κυριαρχεί είναι η ασφυκτική παρουσία των κτιρίων, τα οποία στο μεγαλύτερο ποσοστό τους χρονολογούνται στις δεκαετίες 70, 80 και 90. Τα κενά οικόπεδα είναι πλέον ελάχιστα και οι δυνατότητες κατοίκησης στην πόλη αφορούν αποκλειστικά σχεδόν παλαιούς χώρους διαμερισμάτων τα οποία είναι συνήθως μικρά με δυσλειτουργικές κατόψεις και ελάχιστους εξωτερικούς /υπαίθριους χώρους. Τα προ του 80 κατασκευασμένα έχουν συνήθως και ελλιπή θερμομόνωση, κάτι που τα καθιστά κοστοβόρα από ενεργειακής άποψης. Παράλληλα, η πυκνότητα της δόμησης, φέρνει τα διαμερίσματα πραγματικά πολύ κοντά το ένα στο άλλο, με όλες τις αρνητικές συνέπειες όσον αφορά την επιθυμητή ιδιωτικότητα.
Υπάρχουν όμως και θετικά στοιχεία στην κατοίκηση στην πόλη. Η εγγύτητα των υπηρεσιών και της αγοράς, η ευκολία του να κινείται κάποιος πεζός για τις καθημερινές ανάγκες, η σημαντική πυκνότητα και σύνδεση με τα μέσα μαζικής μεταφοράς, κάνουν την επιλογή αρκετά δελεαστική.
Πώς προσεγγίζω τον σχεδιασμό κατοικίας
Οι επιλογή της ανακαίνισης ενός παλαιού διαμερίσματος είναι μία καλή λύση για να κατοικήσει κανείς στην περιοχή της Αθήνας. Παρά την παλαιότητα, οι αθηναϊκές πολυκατοικίες χαρακτηρίζονται από τη στιβαρότητα της κατασκευής τους, αλλά και την καλή αισθητική τους. Επίσης, επειδή αποτελούνται συνήθως από πολλά διαμερίσματα, οι κοινόχρηστοι χώροι (είσοδος / κλιμακοστάσιο/ανελκυστήρας) είναι συνήθως καλά διατηρημένοι και φροντισμένοι. Αυτά είναι καλά συστατικά για την επιλογή κατοικίας.
Στο άρθρο μου Τι πρέπει να προσέξουμε στην αγορά/ ενοικίαση του νέου μας σπιτιού αναλύω διεξοδικότερα τις σκέψεις μου σχετικά με τα σημεία που θα πρέπει να εστιάσουμε στην αναζήτηση ενός σπιτιού.
Η ανακαίνιση μιας κατοικίας είναι από τα δυσκολότερα έργα που μπορεί να αναλάβει ένας αρχιτέκτονας, διότι δεν αφορά έναν εκ νέου σχεδιασμό, όπου υπάρχουν πολλές δυναντότητες αλλαγών, αλλά θα πρέπει να προσαρμοστεί σε ένα υφιστάμενο κέλυφος, όπου τα ανοίγματα των όψεων, οι θέσεις των υδραυλικών και των αποχετεύσεων, το σημείο εισόδου στην κατοικία κλπ, είναι δεδομένα που δεν δέχονται εύκολα τροποποιήσεις.
Ο σχεδιασμός υλοποιείται μόνο μέσα από τη στενή συνεργασία και την άμεση επικοινωνία με τους ανθρώπους που θα κατοικήσουν. Οι ανάγκες και οι σκέψεις τους είναι αυτές που καθοδηγούν, αλλά και δίνουν την ιδιαίτερη ταυτότητα σε κάθε έργο.
Τα σημεία στα οποία συνήθως εστιάζω, όταν πρόκειται για τον επανασχεδιασμό μιας κατοικίας, είναι να προσπαθήσω να ερμηνεύσω τις επιθυμίες των χρηστών μέσα από συγκεκριμένες λύσεις οι οποίες θα είναι λειτουργικές και εφαρμόσιμες, ενώ ταυτόχρονα θέτω και τις δικές μου παραμέτρους, που στοχεύουν στη δημιουργία μιας κατοικίας η οποία θα προσφέρει άνεση, καλή ροή κινήσεων στο χώρο, επαρκή φυσικό φωτισμό, καλή σχέση με τους εξωτερικούς/ υπαίθριους χώρους.
Παραδείγματα από έργα:
Πρόκειται για τη μελέτη οροφοδιαμερίσματος σε υφιστάμενο κτίριο με προηγούμενη γραφειακή χρήση. Στη μελέτη αυτή, ζητήθηκε η διαρρύθμιση της κατοικίας με τη λογική της εύκολης μελλοντικής μετατρεψιμότητας, καθώς επρόκειτο για μία δυναμικά αυξανόμενη οικογένεια. Στην αρχική μορφή, επιλέχθηκε η απομόνωση ενός μόνο χώρου, όπου θα είναι το υπνοδωμάτιο, και η υπόλοιπη κάτοψη λειτουργεί ως «open plan», όπου τα έπιπλα θα οριοθετούν τις λειτουργίες του καθιστικού, γραφείου, τραπεζαρίας και κουζίνας. Στην ίδια λογική, δηλαδή της ελάχιστης δυνατής επεμβασιμότητας, διατηρήθηκε η υφιστάμενη οροφή του κτιρίου, η οποία δίνει έναν «βιομηχανικό» χαρακτήρα στην κατοικία.
Μελετήθηκε ο χώρος κουζίνας – καθιστικού – τραπεζαρίας του διαμερίσματος, το οποίο στην αρχική του μορφή παρουσίαζε την τυπική δομή διαμερίσματος των αρχών της δεκαετίας του 70, με την κουζίνα και την τραπεζαρία απομονωμένες ως ξεχωριστά δωμάτια. Λόγω της μικρής έκτασης της κατοικίας, η οποία ήταν σε μεσοτοιχία στο πίσω μέρος, ιδιαίτερη έμφαση δόθηκε στο θέμα του φυσικού φωτισμού και της ροής των κινήσεων στο χώρο. Για το λόγο αυτό, επιλέχθηκε η καθαίρεση των διαχωριστικών τοίχων, ώστε να δημιουργηθεί ένας ενιαίος και πιο λειουργικός χώρος. Παράλληλα, πραγματοποιήθηκε μία αναδιάταξη των λειτουργιών, όπου η τραπεζαρία πήρα τη θέση της κουζίνας, κάτι που ήταν εφικτό, καθώς η κατοικία βρίσκεται σε ισόγεια στάθμη και οι αλλαγές στις υδραυλικές εγκαταστάσεις είναι εύκολο να πραγματοποιηθούν.
διαμέρισμα στο Καματερό
Η μελέτη αφορά την αναδιαρρύθμιση χώρων σε διαμέρισμα τριμελούς οικογένειας.
Το συγκεκριμένο διαμέρισμα ήταν ήδη κατοικημένο και διερευνήθηκε η επαναδιάταξη των λειτουργιών ώστε να πραγματοποιηθεί μία καλύτερη χωροθέτηση. Πρόκληση στην εύρεση της βέλτιστης λύσης, ήταν η ύπαρξη τραπεζιού μπιλιάρδου, το οποίο θα έπρεπε να διατηρηθεί και η μελέτη περιέλαβε την εξασφάλιση του ικανού χώρου κινήσεων γύρω από αυτό, ώστε να παραμείνει λειτουργικό.
Ειδικότερα, επανατοποθετήθηκαν οι λειτουργικές ενότητες σε νέες θέσεις και μελετήθηκαν οι χώροι εισόδου, καθιστικού και τραπεζαρίας. Πραγματοποιήθηκε σχεδιασμός βιβλιοθήκης, επιπλοσύνθεσης στο καθιστικό και προτάθηκε διαχωριστικό μεταξύ καναπέ και χώρου μπιλιάρδου.
Όλες οι μελέτες των κατοικιών, καθορίζονται και διαμορφώνονται από τις ιδιαίτερες ανάγκες των χρηστών τους. Σκοπός της αρχιτεκτονικής μελέτης, σε περιπτώσεις ανακαινίσεων, είναι να φέρει σε σύγκλιση τις επιθυμίες των ανθρώπων που θα κατοικούν στο χώρο, με τα υπάρχοντα και συχνά περιοριστικά δεδομένα, προκειμένου να επιτευχθεί ένα λειτουργικό και αισθητικά άρτιο αποτέλεσμα, που θα ικανοποιεί τους χρήστες στην καθημερινότητά τους.
C.T. Architecture + Design Studio 
Σχολιάστε